ورم بینی بعد از جراحی روندی طبیعی در دوران نقاهت بهشمار میرود. اگر پوست ضخیم باشد یا گستره تغییرات جراحی بالا بوده باشد، احتمال دارد درجه تورم، شدت بیشتری داشته باشد. در عوض افراد دارای بینی استخوانی که پوست نازکتری دارند، زودتر از ظاهر نهایی خود نتیجه میگیرند. بااینحال، هیچ دلیلی برای استرس نیست. تورم بعد از عمل جزئی از روند بهبود به حساب میآید و با گذر زمان برطرف میگردد.
آیا ورم بینی بعد از عمل طبیعی است؟
پس از هر نوع عمل زیبایی، ممکن است در ناحیه جراحی شده نوعی التهاب و تورم دیده شود. بینی هم از این قاعده جدا نیست. در جراحی بینی، برش های مشخصی روی بافت های درونی یا غضروف ها انجام میگیرد و وجود بخیه، پانسمان یا گچ باعث میشود بافتها تا مدتی دچار ورم شوند.
اگر در هفته های نخست متوجه شدید که بینی بزرگ تر یا پف کرده بهنظر میرسد، دلیلی برای نگرانی زیاد وجود ندارد. این عارضه بخشی طبیعی از روند ترمیم بافت ها بوده و در اثر روند خوددرمانی بدن ایجاد میشود.
در اوایل، ورم بینی بعد از عمل شدت بیشتری دارد و ممکن است شخص هنگام نگاه کردن در آینه یا لمس کردن بینی، حالت پف کردگی آن را حس کند. این وضعیت نشانه بیماری خطرناک تلقی نمیشود؛ بلکه منعکس کننده فرایند ترمیم بوده و با رعایت نکات ساده، رفته رفته کاهش پیدا میکند.
دلایل اصلی ورم بینی
دلیل ورم بینی بعد از عمل، واکنش طبیعی بدن به آسیبهای جراحی است. بافت های درونی، غضروف و حتی رگ های خونی در جریان عمل دستکاری میشوند. در نتیجه، مایعات میان بافتی در آن ناحیه ذخیره میشوند و اختلال در جریان خون موضعی رخ میدهد. به همین دلیل، بینی متورم میشود.
ورم بینی بعد از عمل در بعضی افراد که پوست ضخیم تر است، همین عامل باعث میشود میزان تورم در مراحل نخست، جلوه بیشتری پیدا کند. شایع ترین علت های تورم شامل موارد زیر هستند:
التهاب ناشی از برشها
برش ایجاد شده در بافتها، واکنش التهابی موقت را سبب میشود. این التهاب در هفته اول بالاترین حد خود را نشان میدهد.
تجمع مایعات در بافت نرم
بدن به صورت خودکار مایعاتی را در محل ترمیم جمع میکند تا روند بهبود را آسان کند. این مایعات به صورت موقت در محل تجمع مییابند و ورم را تشدید میکنند.
ساختار پوست
افرادی که پوست ناحیه بینی آنها ضخیم تر است، تورم بیشتری حس میکنند. همچنین اگر سد خون رسانی در نواحی پیرامون بینی وجود داشته باشد، این فرایند کندتر پیش میرود.
دستکاری استخوان و غضروف
اگر تغییرات گسترده تری حین جراحی انجام شده باشد، ورم ویژهای در موضع بهوقوع میپیوندد. برای نمونه، برداشتن قوز بزرگ تر یا باریک کردن شدیدتر پل بینی.
مقایسه ورم در بینیهای گوشتی و استخوانی
یکی از پرسشهای پرتکرار میان افرادی که جراحی بینی انجام میدهند این است که آیا نوع بینی بر میزان ورم بینی اثرگذار است یا خیر. باید توجه داشت که ضخامت پوست و ساختار غضروفی-استخوانی در بینیهای مختلف، متفاوت است.
بینیهایی که پوست ضخیم داشته باشند، معمولا در گروه بینیهای گوشتی قرار میگیرند و بینیهای با پوست نازک در رده استخوانی جای میگیرند. در ادامه به مقایسه میزان ورم بعد از جراحی در هر دو نوع بینی میپردازیم:
بینی گوشتی
در این گروه، پوست قطورتر بوده و بافت نرم زیرین چربتر است. به سبب ضخامت بالای پوست، ورم گاهی شدیدتر جلوه میکند. همچنین روند بهبودی، زمان بیشتری میبرد.
چون پوست ضخیم دیرتر خود را با ساختار جدید هماهنگ میکند. حتی اگر تغییرات زیادی در اسکلت داخلی صورت نگرفته باشد، انباشتهشدن مایعات در زیر پوست ضخیم، میتواند ورم را بیشتر نشان دهد.
بینی استخوانی
در این حالت، پوست ظریفتر است و کوچکترین تغییرات در غضروف یا استخوان، سریعتر دیده میشوند. گاهی تورم در هفتههای اول، شدت بالایی ندارد یا حداقل زودتر کاهش مییابد.
نوک بینیهای استخوانی هم کمتر حالت پهن یا حجیم خواهد گرفت، چرا که پوست نازک خیلی زودتر با ساختار زیرین تطبیق پیدا میکند.حتی در این حالت هم نباید فکر کنیم که بینی استخوانی اصلا ورم نمیکند.
باز هم در همان هفته ابتدایی، تغییر سایز به علت آب میان بافتی مشاهده میشود، اما روند کاهشی آن سریع تر شکل میگیرد.
روشهای ساده برای کم کردن ورم بینی بعد از عمل
علاوه بر اثرهایی که از سوی بدن و ژنتیک هر شخص دیده میشود، میتوان با رعایت یک سری نکات عملی، کمک زیادی به کاهش هرچه سریعتر ورم کرد.این نکات با توجه به توصیه های بهترین جراح بینی عبارتند از:
استفاده از کمپرس سرد در روزهای اول
در 24 تا 48 ساعت آغازین، کمپرس سرد برای کاهش التهاب کارایی دارد. البته نباید یخ را مستقیم بر روی پوست قرار داد.
بهتر است میان پوست و کمپرس تماسی ملایم برقرار باشد تا به بخیهها یا اسپلینت روی بینی فشاری وارد نشود. کمپرس هم باید به شکل منقطع بهکار گرفته شود (مثلا هر بار ده دقیقه).
استراحت در حالت نیمه نشسته
اگر فرد هنگام خواب سرش را کمی بالاتر از بدن بگذارد، جریان خون بهتر میشود و از جمع شدن مایعات جلوگیری میکند.
برای این کار، قرار دادن یک یا دو بالش زیر سر در هفتهی آغازین پیشنهاد میشود. پف صورت و اطراف چشمها در نتیجه این کار پایین میآید و حس راحتی بیشتری ایجاد میکند.
خودداری از فعالیتهای سنگین
در روزها و هفته های نخست بعد از عمل، نباید حرکات بدنی شدید انجام شود. ورزشها یا تکان های ناگهانی ممکن است رگ های خونی را منبسط کنند و پمپاژ خون را بالا ببرند.
این اتفاق در نهایت ورم را تشدید میکند. بهتر است کمی پیاده روی ملایم در برنامه باشد تا از جمع شدن خون جلوگیری شود، اما ورزش های پرفشار باید مدتی به تعویق بیفتد.
کاهش مصرف نمک
خوردنی هایی که حاوی مقدار زیاد نمک هستند، توان بالایی در افزایش مایعات در بافت ها دارند. بهتر است مصرف غذاهای شور تا مدتی محدود شود تا تجمع مایع در زیر پوست بینی، کمتر رخ دهد. همراهی این نکته تغذیهای ساده با نوشیدن آب به اندازه کافی، در کاهش ورم بسیار مفید خواهد بود.
رعایت دستورهای دارویی
اگر جراح، داروهای مشخصی را برای کمک به بازسازی بافت، کمشدن التهاب و پیشگیری از عفونت تجویز کرده است، حتما طبق برنامه مصرف شود. ضمن اینکه از مصرف هر دارویی که خون را رقیق کند (مانند آسپرین و برخی مسکنها) بدون هماهنگی با پزشک پرهیز شود.
چسب زدن اصولی
بیشتر اشخاص در چند هفته ابتدایی نیاز دارند که حتما چسب روی بینی را طبق روش آموزشدادهشده عوض کنند. چسب موجب میشود پوست به ساختار زیرین بهتر بچسبد و از تجمع مایعاتی که سبب تورم میشوند، جلوگیری شود.
خودداری از خوابیدن روی شکم یا پهلو
فشار مستقیم بر بینی میتواند دوره نقاهت را تا حد زیادی طولانی نماید. حتی گاهی منجر به جابجایی اجزای بینی میگردد. در نتیجه، خوابیدن طاقباز همراه با دو بالش کوچک در طرفین سر، روش بهتری است و باید حتما به نحوه خوابیدن بعد از عمل بینی دقت کنید.
پرهیز از نور آفتاب شدید
حرارت زیاد و نور مستقیم خورشید، التهابات را زنده نگه میدارد. باید تا حد امکان از حضور در آفتاب داغ فاصله گرفت تا پوست تحریک نشود و تغییر رنگ غیر عادی رخ ندهد. همچنین برخی افراد تا مدتی اجازه استفاده از عینک آفتابی ندارند چون نباید وزنی روی پل بینی تحمیل شود.
چه زمانی ورم بینی کاملا برطرف میشود؟
زمان برطرف شدن تورم به عوامل فردی، نوع بینی و گستردگی عمل جراحی مرتبط است. اکثر افراد پس از چهار تا شش هفته، کمتر از قبل ورم احساس میکنند. البته در بعضی از افراد با پوست ضخیمتر، تورم اصلی ممکن است تا سه ماه باقی بماند.
آمارها نشان میدهد حدود نود درصد تورم تا سه ماه اول کاهش مییابد. گاهی ده درصد پایانی تورم تا یک سال ادامه دارد، به ویژه در صورت ضخامت بالای پوست. در بینیهای استخوانی با پوست نازک، روند فروکش سریعتر صورت میگیرد و ممکن است در ماه سوم، ظاهر نسبتا نرمالی دیده شود.
از جهتی دیگر، بینیهای گوشتی نیازمند صبر و حوصله بیشتری هستند تا پوست ضخیم با اسکلت جدید هماهنگ شود. مهم است بدانید که اگر بعد از گذشت یک سال، همچنان کمی ورم در نوک بینی یا بخشهای دیگر ببینید، باز هم جای ترس نیست. چون فرآیند نظمیافتن بافت نرم و غضروفی، برای برخی اشخاص بیشتر طول میکشد.